صمدبهرنگی در تیر ماه 1318 در شهر تبریز متولد شد.از همان آغازکودکی به علت اینکه پدرش خانواده را ترک کرده بودمشغول به کار شد تا کمک خرج خانواده باشد.در کنار کار تحصیل را ادامه داد.بعدازپایان دبیرستان ودوره ی دانشسرا برای ادامه تحصیل در رشته زبان انگلیسی وارد دانشکده ی ادبیات دانشگاه تبریزشد.پس ازگرفتن مدرک به تدریس درمقطع دبستان در مناطق شد.از سال 1336 به عنوان معلم راهی روستاهای محروم گردید.در همین سالها آثارش را در بعضی ازمطبوعات مثل توفیق،کتاب هفته،آرش،بامشادو...با نامهای مستعاری چون،ص قارانقوش،چنگیز مراتی،بابک،آدیباتمیش،ص آرام و...ویا نام واقعی اش به چاپ رساند.همچنین به همراه عده ای از دوستانش روزنامه ی مهدآزادی وبعدا"مهدآزادی آدینه رادرتبریزبه راه انداخت.جز کتابهای قصه ی تالیفی اش برای کودکان که فعالیت اصلی صمد را تشکیل می داد.آثاری به شکل تحقیق ومقاله وترجمه ونلمه به دوستان وآشنایان وشاگردانش از وی به یادگار مانده است.از آثارمعروفی که برای کودکان ونوجوانان تالیف کرده است می توان به ماهی سیاه کوچولو،افسانه های آذربایجان(باهمکاری بهروزدهقانی)اشاره کرد.وی درروزنهم شهریورماه 1347 دررودخانه ی آرس واقع درمرز ایران وکشورآذربایجان غرق شده ودارفانی راوداع گفت. مصاحبه ی زیر به مناسبت سالگرد فوت صمد با برادرش اسدبهرنگی انجام گرفته است.
*آقای بهرنگی علت رویکردصمدبه ادبیات کودک را بفرمایید.
-صمد به سبب تدریس در دبستانهای روستاها، بدبختیهای بچه های روستایی را ازنزدیک می دید،در پی یافتن و برملا کردن عاملان این بی عدالتیها بود و جز نوشتن سلاحی نیافت،لذا کار بیداروآگاه کردن را از بچه ها شروع کرد وبرای کودکان قصه نوشت،به همین جهت قصه های صمد پرازدردها وآلام دنیای بچه هاست که همه زیربنایی هستند.کودکانی که با داستانهای صمد بزرگ شوند،دیگردرآینده به خفتهای اجتماعی تن نخواهند داد.به طوری که دیدیم همان کودکان بعدها حماسه ی انقلاب و مبارزه با ناملایمات اجتماعی روی آوردند.شایدعلت دیگراین رویکرد،احساس خلاء در بخش کتابهای کودکان بوده است.
*با توجه به نزدیکی فضای نوشتاری آثار صمد به آثارنویسندگانی چون ماکسیم گورکی، ایشان آثار کدام نویسندگان خارجی وایرانی را مورد توجه قرار می دادند؟
-این خیلی طبیعی است که آثار صمد نزدیک به فضای نوشته های ماکسیم گورکی باشد چون هردو به یک طبقه می نوشتند وهردو می خواستند دست طبقه سلطه گر راباز کنند، صمد بیشتر آثار نویسندگان روس مثل ماکسیم گورکی،داستایوسکی، شولوخف، تولستوی، لرمانتف و همچنین آثار نویسندگان بزرگی مثل سارتر و کامو را که در آن زمان در دنیا مطرح بودند خوانده بود همچنین آثار اشتاین بک و همینگوی را چه در زبان اصلی وچه ترجمه فارسی شان را خوانده بود. اشتاین بک نویسنده کتاب خوشه های خشم تا زمانی که طرف اشغالگران ویتنام را نگرفته بود وبه جنگجویان ویتنام بد نگفته بود نویسنده محبوب صمد بود ولی از آن به بعد نه.
*انتشاراتی که قبل یا بعد از انقلاب در زمینه نشر آثار صمد همت کرده اند را بی زحمت نام ببرید.
- اولین انتشاراتی که در زمان حیاتش به چاپ کتابهایی از جمله "پاره پاره" "اولدوز و کلاغ ها""عروسک سخنگو" از آثار وی همت گماشت انتشارات ابن سینای تبریز بود، بعد از مرگش تجدید چاپ کتابهایش وآثار چاپ نشده اش را در انتشارات شمس در تبریز به طبع چاپ رسید. سپس در تهران انتشارات دنیا و روز بهان این کار را به عهده گرفتند، همچنین کتاب دو جلدی افسانه های آذربایجان که با همکاری بهروز دهقانی جمع آوری کرده بود قبل از انقلاب توسط انتشارات نیل به چاپ رسید بعد از انقلاب هم انتشارات بهرنگی در تبریز عهده دار چاپ کتابهای صمد شد.
*در مورد سبک خاص صمد که درآغازوپایان برخی داستانهایش که سلسله وار بودن آنها را نشان می دهد توضیح دهید.
-در این باره چیزی به نظرم نمی رسد، احتمالا این سبک نویسنده باید باشد.
*در مورد سفرها وآشنایی او با نویسندگان هم دوره شان سخن بگویید.
-صمد سفر خارجی نداشته است ودرایران هم به معدود شهرها سفر کرده بود.شاید اگربیشتر زنده بود فرصت سفرهای زیادی راپیدا می کرد.آذربایجان تنها منطقه ای هست را که صمدهمه جایش را گشته بود.اومجموعه مقالاتی که درباره روستاهای آذربایجان نوشته حاصل این مسافرتهایش است.اوبا بیشترنویسندگان هم دوره اش که برای قلم تعهدی داشته اند آشنا بود،کسانی مثل جلال آل احمد،احمد شاملو،غلامحسین ساعدی،فروغ فرخزاد و خیلی های دیگر.
*میزان ونوع علاقه وگرایش صمد بهرنگی در دوران کودکی ونوجوانی به مطالعه چگونه بود.
-صمد ومن در کودکی به سبب بی پولی نمی توانستیم زیاد کتاب بخریم ولی از دوستان امانت می گرفتیم ویا از بعضی کتابفروشی های آن زمان کرایه می کردیم وهرچه پیش می آمد وبه دستمان می رسید،می خواندیم،آن زمان هم این گونه نبود که کودکان برای خود کتابهای جداگانه ای داشته باشند، مثلا" ما کتاب "سیچان وپیشیک" (موش وگربه) را می- خواندیم ولذت می بردیم.
*چرا ایشان در رشته ی ادبیات انگلیسی تحصیل کردند؟
-فکر می کنم دلیل اولش این باشد که صمد به یادگرفتن زبان خارجی علاقه داشت تا بتواند بعضی کتابها راکه به زبان فارسی ترجمه نشده بودند را بخواند.شاید هم دلیل دومش این باشد که درآن دوران دانشکده ی ادبیات تبریز برای این رشته دوره شبانه گذاشته بود وراحت تر می شد در این رشته تحصیل کرد.
*چرا ایشان به ترجمه آثار نویسندگان ترک زبان درحیطه ادبیات علاقه نشان می دادند؟
-این هم شاید دوعلت داشته باشد یکی این که صمد خیلی علاقه داشت که زبان ترکی را بشناساند لذا برای اینکه نشان بدهد چه جریانات ادبی در این کشورها می گذرد به ترجمه این آثار همت کرد. دوم اینکه صمد به زبان ترکی استانبولی و ترکی آذربایجان کاملا مسلط بود و با ادبیات غنی آنها هم آشنایی داشت لذا راحت تر می توانست از کتابهایی که به این زبان نوشته شده اند بهره بگیرد.
*لطفا فهرستی از آثار تجدید چاپ آقاصمد را با ذکر انتشارات برای علاقه مندان بازگو کنید.
-البته مکرر چه در بعد از انقلاب و چه قبل از انقلاب کتابهای صمد تجدید چاپ شده است که به شمارش نمی آید.و اکنون"انتشارات بهرنگی" درتبریزشروعه به چاپ"مجموعه کامل آثارصمد بهرنگی"کرده که درسه جلدچاپ شده است. 
*علت مطرح شدن داستان"ماهی سیاه کوچولو"دربین اقشارمختلف مردم باتوجه به اینکه داستان برای کودکان نوشته شده بود چیست؟
-فکرمی کنم علتش جذابیت داستان و حرفهایی که در آن زده شده و موضوعاتیکه مطرح شده است باشد. یکی هم اینکه در آن زمان داستان تمثیلی مثل"ماهی سیاه کوچولو" چاپ نشده بود و این کتاب درست در برهه ای انتشار یافت که خیلی ها می خواستند کارهایی برای نجات کشورشان از دست رژیم گذشته بکنند ولی مانده بودند از چه راهی بروند،و از کدام سمت حرکت کنند و ماهی سیاه کوچولو راه آنهارا روشن می کرد و آنها فهمیدند که باید به دریا راه یابند و راه رفتن را هم"ماهی سیاه کوچولو" نشان داده بود، لذا راه افتادند و بدین طریق راه "ماهی سیاه کوچولو" راه آنهایی شد که در سرشان شوری بود و سودایی. فکر می کنم توانستم تا اندازه ای بگویم که چرا علاوه بر کوچکترها، بزرگتر ها هم به کتاب روی آوردند.